این مقاله در نشریه علمی - ترویجی صنعت ودانشگاه مجوز انتشار گرفته است
برداشت با ذکر منبع بلامانع است
چكيده
يكي از سياستهاي جدي دولت در غالب برنامه هاي توسعه موضوع خودگرداني دانشگاهها از محل فروش تحقيقات به مراكز صنعتي و نوآوري است. در مقاله تهيه شده با هدف جلب توجه به اهميت تجاري سازي نتايج تحقيق ، ابتدا مراحل تجاري سازي در درون دانشگاه مورد بررسي قرارگرفته است و سپس جايگاه كليدي مديريت منابع انساني در اثربخشي فرآيند تجاري سازي با مرور بر ادبيات رايج در اين حوزه تبيين شده است.
واژگان كليدي : تجاري سازي نتايج تحقيق ، مديريت منابع انساني ،توسعه نوآوري ، تيم توسعه تحقيق در دانشگاه
مقدمه
يكي از سياستها و اقدامات اجرايي بخش آموزش عالي در برنامه چهارم توسعه تصويب و ابلاغ آيين نامه نحوه مشاركت پژوهشگران در سود حاصل از فروش نتايج پژوهش مي باشد. سياستها و برنامه ريزي هاي كلان آموزش عالي در تدوين برنامه پنجم توسعه نيز حكايت از وظيفه قطعي نهاد هاي آموزشي به سمت بهره گيري از نتايج تحقيقات بخش دانشگاهي و تجاري سازي آنها دارد .
اكنون كه تجاري سازي نتايج تحقيقات دانشگاهي به گفتماني حاكم در آموزش عالي كشور تبديل شده است انتظار مي رود در روند اين ماموريت، دانشگاهها كارآمد ترين شيوه ها در تقويت و توانمند سازي نظام ملي نو آوري تحقيقات را از يكسو و كاهش موانع پيش روي دانشگاهها در زمينه تجاري سازي از سوي ديگر فراهم كنند تا براساس درك منطقي از اهميت استراتژيك فروش تحقيقات بر پايه پتانسيل هاي علمي قابل توجه در دانشگاهها ، عملا كشور باشتاب بيشتري در مسير توسعه علمي و فناوري حركت كند.
مديريت منابع انساني شامل (( جذب ،آموزش ،بكارگيري و نگهداشت نيروي كار مستعد به منظور تحقق هدفها ،ماموريتها و استراتژي هاي يك سازمان )) در دانشگاهها ميتواند به عنوان سازماني كوچك در اثربخشي تجاري سازي بسيار موثر واقع شود و در عين اعتباربخشي به دانشگاه تاكيد سياستها بر تبديل يافته هاي علمي به نوآوريهاي تجاري را به طرز شگفت آفريني تسهيل و سرعت بخشد.
تجاري سازي در آموزش عالي
تجاري سازي فرآيندي است كه طي آن ايده ،نتيجه يا توليدات حاصل از بخش دانشگاهي به محصولات ،خدمات و فرآيندهاي قابل عرضه در بازار تبديل مي شود كه از طريق آن يافته هاي حاصل از تحقيق به بازار آورده مي شوند و ايده ها يا يافته هاي جديد به محصولات و خدمات جديد يا تكنولوژيهاي فروختني در سراسر جهان ، توسعه مي يابند. به عبارت ديگر تجاري سازي تحقيقات مجموعه تلاشهايي است كه به منظور فروش كارهاي دانشگاهي با هدف كسب سود و ارتباط هرچه بيشتر آموزش و پژوهش با اهداف اقتصادي و اجتماعي مي توان اشاره كرد .
مسلما ورود آموزش عالي به عرصه تجارت و بازاريابي محصولات خود و توجه به نيازمنديهاي بازار و معيارهاي مشتريان ، در بطن خود حاصل برخي فرصتها و پيامدهاي مثبت است پيامدهايي كه در حداقل بهره وري كمك به خودگرداني دانشگاه و در آرماني ترين انتظار افزايش استانداردهاي زندگي( ايمني و امنيت) ،كيفيت زندگي ،توليد ثروت و رشد اقتصادي را در پي خواهد داشت .
فرآيند تجاري سازي تحقيقات
اساس فرآيند تجاري سازي مشاركت بخش دانشگاهي و بخش صنعت ، در تبديل نتايج تحقيقات به نوآوري است . اگرچه در گامي حساس تر و در جهت نظريه پردازي براي يك زيست اجتماعي و فرهنگي ، دانشكده هاي علوم انساني نيز مي توانند به جايگاه اصلي خويش در راهبري توده ها در ارتباط موثر با مراكز تحقيقاتي علوم انساني براي تجاري سازي درآيند اما بدليل سكون نظريه پردازي در اين حوزه ، تجاري سازي نيز عملا مفهومي راكد است .
در تجاري سازي تحقيقات علوم فني و تجربي كه كانون توجه اين مقاله است دانشگاه عموما با يك مسئله انتقال تكنولوژي مواجه مي باشد. منظور از انتقال تكنولوژي انتقال يك ايده ،روش ،شي ،مهارت ،دانش فني ،دارايي فكري ،كشف يا اختراع ناشي از پژوهش علمي اجرا شده در بخش دانشگاهي به يك محيط صنعتي است كه در آن ممكن است به توسعه يا بهبود محصولات يا فرآيندها منجر شود .اما اين کار نيازمند مراحل مختلف و متفاوتي است .
مراحل اوليه تجاري سازي تحقيق در دانشگاه :
شواهد زياد از سراسر دنيا نشان مي دهد که هرچند تعداد زيادي از تحقيقات از نظر تکنيکي موفق بوده اند اما درصد اندکي از آنها درزمينه تجاري سازي به موفقيت دست يافته اند.در صورتيکه تجاري سازي تحقيق به فوايد ايجاد شده توسط تحقيق شامل گره گشايي از مشکلات جامعه ،دانش افزايي ، بازگشت سرمايه و سود دهي براي مجريان تحقيق اندازه گيري شوند تقريبا يک درصد آنها جزو گروه موفق به حساب خواهد آمد .
بنا براين در گام بسوي تجاري سازي تحقيق ازابتدا بايد پروژه هايي انتخاب شود که نه تنها از نظر فني بلکه از منظرتجاري نيز بيشترين پتانسيل را داشته باشد.بنابراين باتوجه به هزينه ها وزمان مورد نياز براي تجاري سازي تحقيق ،ارزيابي دقيق پتانسيل تجاري يک پروژه قبل از اختصاص دادن وقت ومنابع آن امري ضروري است.
براي عرضه تحقيقات با ارزش كيفي بالا كه انتظار ميرود موسسات تجاري آنرا خريداري و به نوآوري تبديل کنند تيم تحقيق شامل عناصر علمي تحقيق نقش کليدي دارند . توان محققان به منظور همكاري با يكديگر در راستاي دستيابي به اهداف در زمان تعيين شده به عنوان يكي از الزامات بايد بررسي دقيق شود .
براي اينكه تحقيق جهت فروش مناسب باشد بايد مكانيسمي دقيق براي جذب دانشجو (يکي از عناصر تحقيق ) به دانشگاه طراحي شود.(جهان امروز رقابت بر سر جذب استعدادهاست). در حال حاضر عمومي ترين نحوه ارزيابي كيفيت علمي تحقيق شاخص نرخ ارجاعات براي مقالات تحقيقي منتشر شده از نتايج تحقيق است كه اگرچه شاخص كاملي نيست ولي در دسترس ترين شاخصي است كه بطور بين المللي داده هاي مقايسه اي را براي سنجش كيفيت تحقيقات فراهم ميسازد. تيم تحقيق هسته مركزي تحقيق است كه بخشي از سرمايه انساني مهم دانشگاه شمرده مي شود. مديريت منابع انساني با اتكا به قوانين پذيرش علمي (آزمون كتبي و مصاحبه علمي) در اين بخش براي جذب عناصر علمي در دانشگاه فعال است .
دومين و يکي از حساس ترين و پيچيد ه ترين مراحل تجاري سازي تحقيق در دانشگاه ها تشکيل تيم توسعه تحقيق است که زمينه جذب دستاورد تحقيق و عرضه ان در بازار را تا مراحل نهايي پيگيري مي کند و وظيفه ان پشتيباني از تيم تحقيق است .
بر اساس يك قانون طلايي اگر تيم تحقيق مجبور است از بين دو گزينه يك پروژه بزرگ با تيم توسعه تحقيق متوسط و يك تيم پروژه متوسط با تيم توسعه تحقيق بزرگ يكي را انتخاب كند، بهترين انتخاب پروژه متوسط با تيم توسعه تحقيق بزرگ است .
تيم توسعه تحقيق در درون دانشگاه در حقيقت حلقه هاي واسط تيم تحقيق با خريداران نتايج تحقيقند كه در مقوله هايي نظير قوانين مالي و تجاري ،مديريت مالكيت فكري ،بازاريابي و بطور مشخص مجموعه عواملي كه در جهت افزودن به ارزش تحقيق و موفقيت آن در تجاري شدن نقش مهمي ايفا مي كنند فعاليت دارند . اين تيم در مجموعه مديريت مالي دانشگاه قرار ميگيرد
ايجاد تيم تحقيق و تيم هاي توسعه تحقيق از وظايف مهم مديريت منابع انساني است.
كاركردهاي مديريت منابع انساني
يكي از تعريفهاي متداول از فرآيند مديريت منابع انساني عبارتست از : جريان قابل تشخيص از رويدادهاي به هم وابسته در راه رسيدن به هدف .در اين تعريف دو ويژگي مشخص وجود دارد: اول اينكه فرآيند حاكي از حركت و پويايي در طول زمان براي رسيدن به هدف است و دوم اينكه به فعل و انفعالات و تعامل بين رويدادها و اقدامات مرتبط به هم اشاره دارد.
فرآيند عمليات و اقدامات در سيستم مديريت منابع انساني در چهار زير مجموعه به اين گونه تقسيم بندي مي شود:
1- نظام جذب ، تامين و تعديل منابع انساني
2- نظام پرورش و آموزش و يا به تعبير كلي بهسازي منابع انساني
3- نظام بكار گيري و اسفاده موثر از منابع انساني
نقش مديريت منابع انساني در تجاري سازي تحقيقات
به واسطه تغييرات دنياي تجارت ، نقش واحد منابع انساني نيز بايد تغيير كند. زماني واحد هاي منابع انساني به عنوان عوامل مكانيكي در نظر گرفته مي شدند كه سازمانها را در زمينه هاي استخدام ، اخراج و احتمالا آموزش كاركنان ياري مي رساندند . يعني واحد منابع انساني يك الزام اداري يا شايد اندكي فراتر از اين مقوله تلقي مي شد . در حال حاضر از واحد منابع انساني انتظار ميرود كه ارزشي را به سازمان بيافزايد نه اينكه فقط هزينه اي را براي سازمان ايجاد كند براين اساس بدون برآورد نيروي انساني لازم و برنامه ريزي دقيق براي تامين آن نيل به اهداف تجاري سازي امكان پذير نخواهد بود. در نخستين مرحله ،تعيين موجودي نيروي انساني با تهيه فهرستي از تخصصها و مهارتها و تجربه هاي كاري براي چگونگي گسترش عمليات مورد بررسي قرار مي گيرد . فعاليت مديريت منابع انساني در شناسايي و جذب مهارتها و توانايي هاي علمي به عاملي اطمينان بخش براي خريداران تحقيق مي انجامد.
فرهنگ سازماني علم براي توليد و نوآوري به مثابه آهن رباي مديريت منابع انساني بايد عمل كند تا حتي فرآيند ياد دهي –يادگيري تحت تاثير فعاليتهاي تجاري دانشگاه قرارگيرد . تيم تحقيق بر خواسته از چنين نگرشي به نوآوري مي انديشد چراكه پتانسيل اقتصادي يافته هاي علمي و تكنولوژيك تنها وقتي تحقق مي يابند كه اين يافته ها بطور موثري به نوآوري تبديل شوند و با برخورداري از پايه تحقيقاتي قوي (تحقيقات پيشگام ) بازارهاي جديدي را براي محصولات جديدي كه قبلا وجود نداشته اند ايجاد كرد.
مديريت منابع انساني موفق : تيم توسعه تحقيق كارآمد
بطور كلي عوامل عمده و كليدي كه تيم توسعه تحقيق براي تجاري سازي بدان نيازمند است
عبارتند از:
جذب اعتبار اوليه تحقيق براي تيم تحقيق :
در مراحل مختلف فرآيند تحقيق دسترسي نداشتن به منابع مالي اوليه كه در ادبيات نوآوري به عنوان سرمايه گذاري بذري از آن ياد مي شود ،اصل تجاري سازي را با چالش مواجه مي كند و باعث مي شود بسياري از ايده ها كه از ظرفيت مناسب تجاري سازي بر خور دار هستند نتوانند مرحله فروش تحقيق را تجربه كنند .كمبود منابع مالي در اين مرحله به نام دره مرگ شناخته مي شود .
تيم توسعه تحقيق كه در سايه گذر از فيلتر دشوار جذب مديرت منابع انساني دانشگاه در طراز مهندسي توسعه تحقيق ، بستر ساز به انجام رساندن فعاليت تيم تحقيق است براي كسب منابع اوليه مالي يا همان سرمايه گذاري بذري از شيوه هاي زير استفاده مي كند:
1-بستر سازي براي فروش آموزش مداوم حرفه اي و گسترش فروش خدمات تخصصي فني از طريق مدرسان دانشگاه به خارج از دانشگاه .(دانشگاه بوگزايشي تركيه كه يك دانشگاه پيشرفته است و همچنين مدرسه عالي تكنولوژي كزابلانكا در مراكش توانسته است درآمد قابل ملاحظه اي از اين طريق كسب نمايد).
2- تلاش مداوم براي تبيين ضرورتهاي تحقيق تيم تحقيق براي خارج از دانشگاه جهت كسب اعتبارات مالي و وام از طريق بنگاههاي دولتي و صندوقهاي حمايت از محققين.(همگرايي ،همكاري و تعامل مشترك با سازمانهاي موثر اعطاي تسهيلات مالي براي سرمايه گذاري بذري تيم تحقيق از سوي تيم توسعه تحقيق در حقيقت آماده سازي مناسب براي خريداران تحقيق شمرده مي شود كه مفهوم دقيقي از يك شبكه تكنولوژيك –اقتصادي را ارائه مي كند).
3- توجه به حقوق مالكيت فكري كه هدف آن احترام به حقوق اخلاقي (معنوي ) و مادي تيم تحقيق است . پيگيري اين حقوق از سوي تيم توسعه تحقيق ضمن ايجاد آسودگي رواني براي تيم تحقيق براي خلق آثار تحقيق پر بازده تر از طريق پيگيري حق امتياز انحصاري و مالكيت معنوي در صورتيكه پيشبرد يك روش تحقيقي منجر به كسب درآمد حق امتياز و حق اختراع براي تيم تحقيق شود در حقيقت هدف آن محترم شمردن اثر تيم تحقيق و حمايت از اوست كه با تعلق گرفتن حق اختراع ونوآوري در موضوع تحقيق مي توان در آمد قابل توجهي راازدادن ليسانس دهي به نو آوري ها ي تيم تحقيق به منابع مالي افزود تا در سرمايه گذاري هاي بذري آتي دانشگاه از آن استفاده كرد.
در آمريكا درآمد دانشگاهها از طريق ليسانس دهي سه برابر درآمدي است كه از طريق تحقيقات حمايت شده توسط شركت بدست مي آيد. اگرچه بدون داشتن قوانين و مقررات روشن در مورد مالكيت دارايي هاي فكري حاصل شده از تحقيق نمي توان سخن از حقوق مالكيت فكري جاري كرد اما نبايد فراموش كرد كه در صورت مناسب بودن زمينه هاي وضعيت ثبت و حفاظت از دارايي ها ي فكري كليد طلايي كسب چنين درآمدي در اختيار تيم توسعه تحقيق در دانشگاه است كه پيگيري چنين حقوقي را وظيفه دارد. برخي از دانشگاهها توانسته اند سياستها ساختارها و رويه هايي را براي تجاري كردن مالكيت فكري ايجاد كنند تا از اين طريق بتوانند در آمد قابل توجهي را كسب كنند .در اين رويه ها آنها قوانيني را در مورد مالكيت فكري و توزيع در آمد ناشي از تجاري كردن نتايج تحقيق وضع كرده اند .به عنوان نمونه اي ديگر دانشگاه ملي خود مختار مكزيك قوانيني براي مديريت مالكيت فكري در دانشگاه وضع كرده بگونه اي كه مالكيت تمام نتايج بدست آمده از فعاليتهاي پژوهشي دانشگاه متعلق به دانشگاه بوده و دانشگاه مسئول پركردن تقاضانامه گرفتن حق اختراع است .
اما نتايج تحقيق هرچه قدر هم ارزشمند باشد به خودي خود به فناوري تبديل و وارد فرايند تجارت نمي شود و بايد از مسير بازاريابي عبور کند.
بازاريابي :
شناخت لازمه هر حركت عاقلانه و اصولي است .شناخت بازار تلاشي نظام مند است براي گردآوري ، ثبت و ضبط اطلاعات مربوط به همه اجزاي تشكيل دهنده نظام بازاز مانند خريداران بالقوه و بالفعل ، فروشندگان بالقوه و بالفعل ،واسطه هاي گوناگون ،رقبا و محصولات و خدمات موجود و مورد نياز ،سازمانهاي تسهيلاتي و خدماتي و سرانجام همه عواملي كه برنظام بازار تاثير دارند مانند قوانين و مقررات و مصوبات دولتي ،عوامل سياسي ،اجتماعي ،اقتصادي ،تكتولوژيك ،بومي و اقليمي .
از سال 1990 که استفاده از شيوه ها و فنون بازار یابی مورد توجه قرار گرفت ،بررسی های عمیقی درباره دلایل ناموفق بودن بسياری از شرکتها صورت گرفت که نتايج حکايت از ناتوانی در بهره گيری از شيوه ها و فنون بازار یابی داشت.
تيم توسعه تحقيق كه با گسترش ستادي در مديريت مالي بررسي پتانسيل بازار (موقعيت ،حجم، ارزش بازار ،رقيبان و شركاي احتمالي )ونيز آهنگ رشد بازار را با توجه به عامل زمان مورد سنجش قرارميدهد در مقوله ارزيابي بازار براي تدقيق در فروش نتايج تحقيق تيم توسعه تحقيق به دنبال اطلاعات زير است:
1- تفاوتهاي توليدات يا فرآيندهاي جديد با آنچه فعلا موجود است
2- موقعيت بازارها
3- ارزش دلاري بازارهاي اختصاصي
4- حجم بازار جهت فروش جهاني(حجم فروش و رشد فروش سالانه)
5- محصولات رقيب
6- موسسات و محققان رقيب
7- شركاي بالقوه
موفقيت تيم توسعه تحقيق در تجاري سازي نتايج تحقيق و نفوذ در بازار به چند عامل بستگي دارد:
1- شناخت صحيح از مديريت محصول ،بازار و بازاريابي
2- رويكرد سيستماتيك به تعريف وحل مشكلات بازاريابي
3- آگاهي و شناخت ابزارهاي كليدي و تكنيك هاي لازم براي بازاريابي موثر
همچنين براي شناخت وضعيت بازار تيم توسعه تحقيق بايد دريک حلقه مشورتی تنگاتنگ با تيم تحقيق گرايش حقيقی بازار (سنجش سليقه مصرف کنندگان واقعي) را با بررسی روزانه نيازها و تقاضاها به اطلاع تيم تحقيق برساند.
زمانی که تيم توسعه تحقيق گرايشی را در بازار کشف مي کند بايد با تجزيه و تحليل کامل از آن به عمل آورد و برای جمع بندی به تيم تحقيق به اين پرسشها پاسخ دهد: اين گرايش چه مدت است در بازار رواج دارد؟ آيا به تازگی ايجاد شده ؟اندازه بازار آن چقدر است؟ منتقدان امروز تجاری سازی تحقيق ، اينگونه مشاوره های تيم توسعه تحقيق به تيم تحقيق را آغاز مغايرت كاركرد دانشگاه با رويکرد دانش افزايی که اصالت محقق به آن وابسته است می دانند و نگران از دست رفتن هويت تحقيق معتقدند تجاري سازي در آموزش عالي بر ساختار هنجاري علم تاثير دارد. جاكوب فعاليتهاي تجاري دانشگاه را تهديدي براي اقتدار علم مي داند و معتقد است :تجاري سازي ،فرهنگ تحقيق را دستخوش تغيير مي نمايد براساس اين ديدگاه تجاري سازي نتايج تحقيق استانداردهاي اخلاقي تحقيق را تضعيف نموده و اعتماد عمومي به نتايج آنرا كاهش مي دهد.
در مواقعي نيز كه صنعت به عنوان مشاركت كننده ( نه خريدار ) در تجاري سازي تحقيق دانشگاهي عمل كرده ، انتظار مي رود اين بخش در توانايي طولاني تر در حضور در بازار خريداران خوب را به دانشگاه معرفي كند و در مقابل دانشگاه دارايي هاي فكري خود را براي صنعت آسان تر فراهم كند.
نقش مديريت منابع انسانی در پويايي حلقه دوم تجاری سازی نتايج تحقيق
چنانچه اشاره شد تيم توسعه تحقيق نقش حلقه واسط ميان تيم تحقيق با خريداران نتايج تحقيق را ايفا ميکند و در حقيقت توسعه روابط دانشگاه با بخش توليد (خريدار تحقيق) به ميزان زيادی بستگی به کارکنانی دارد که در نظام مدیریت مالی دانشگاه برقراری روابط سودمند و درازمدت را با مراکز تجاری تعقيب ميکنند. کم توجهی به نوع گزينش حلقه دوم تجاری سازی تاثيرات نامطلوبی بر روند تجاری سازی ايجاد ميکند چراکه با ورود حلقه اول(تيم تحقيق ) به حوزه مديريت مالی و تلاش برای بدست گرفتن نقش اين حوزه ساختار نوآوری ودر حقيقت فاز تحقيقات با کثرت مشاغل مواجه و ضمن آسيب به خط مشی بازاريابی فرآيند فاز نوآوری را مختل ميکند. اين درحالی است که بسياری از دانشگاهها برای جلوگيری از چنين آسيبی تيم توسعه تحقيق راتشويق به داشتن پستهای اجرایی فعال در داخل و خارج دانشگاه نمی کنند تا مبادا از پتانسيل حلقه دوم کاسته و بر تجاری سازی اثر منفی بگذارد.
تئوريهای انگيزش در مديريت ضامن تجاری سازی مطلوب
مديريت مالی باجذب نيروی متخصص در تکميل وظايف حلقه دوم تجاری سازی بايد آموزش سيستماتيک نظير آموزش مداوم حرفه ای تيم توسعه تحقيق را اولويت قراردهد . آموزش شناخت تقاضاهاي پنهان كه يك احتياج به صورت آرزو يا آرمان وجود دارد ولي هيچ دانشگاه يا موسسه تحقيقاتي به فكر انديشه بر آن نبوده است از جمله مهمترين ضرورتهاي آموزش در كنار دهها سرويس آموزش براي تيم توسعه تحقيق است .
اما امروزه نظريه پردازان مديريت (مايو،1927- مك گريگور،1950 – پورترولاولر،1968) رضايت كاركنان براي آموزش ضمن خدمت در عين بي اعتنايي به سلسله نيازهاي روحي و مالي را مانعي براي به سرانجام رساندن مطلوب كار مي دانند.مسئله اي كه در موضوع اين مقاله نيز يعني غفلت از خواسته هاي انگيزشي تيم تحقيق و همچنين تيم توسعه تحقيق در دانشگاه ، انتظار از تجاري سازي را با چالش مواجه مي كند. وفادار نگه داشتن تيم توسعه تحقيق به وظايف و مسئوليتهاي اصلي خود توجه ويژه به تئوريهاي انگيزش را جدي تر از قبل نشان مي دهد.
پاداشهاي مالي :
پاداشهاي مالي شامل مكانيسم هايي نظير سهمي از درآمد حاصل از مالكيت فكري ،بخشي از مازاد بر درآمد فروش تحقيق مي تواند به عنوان مكمل حقوق انگيزه تيم توسعه تحقيق در دانشگاه را افزايش دهد.
ارتقاء:
تصميم گيري درباره استخدام دائم يا موقت تيم توسعه تحقيق كه اغلب از كاركنان دانشگاه هستند به موضوع ارتقا باز مي گردد چراكه چنانچه در فعاليتهاي تيم توسعه تحقيق ذكر شد تلاش براي فروش تحقيق وقت گير است و پاداش حرفه اي به همراه ندارد ،بنابراين توجه به جايگاه ارتقا يك ضرورت است. بطور مثال در دانشگاه هند غربي (BITS) كه از جمله دانشگاههايي است كه در زمينه تغيير معيارهاي ارتقا فعاليت داشته است ،مديريت دانشگاه دريافت كه افزايش و ارتقاي كيفيت تجاري سازي نتايج تحقيق نياز به برنامه هاي خاصي ازجمله دادن پاداش و تصميم گيري در زمينه ارتقاي كاركنان است. اين تصميم گيري توسط كميته اي شامل (رئيس دانشگاه ،معاونين و يك عضو خارج از دانشگاه) انجام ميشود.
ازآنجاييكه در حال حاضر سيستم پاداش دهي و تشويق تيم تحقيق شامل مكانيزم هايي نظير سهيم كردن تيم تحقيق در درآمدهاي ناشي از تجاري سازي نتايج تحقيق و همچنين مكانيزم هاي ديگر در ارزيابي شغلي محققان (ترفيع سالانه ،ارتقاء رتبه و كسب امتياز علمي ) در دانشگاهها به قوانيني تثبيت شده در آمده است در اين مقاله كمتر بدان تاكيد شد ولي در اين زمينه نيز عوامل انگيزشي ديگري همچون فراهم ساختن فرصت هاي مطالعاتي در خارج از كشور و مطرح شدن نام تيم تحقيق در رسانه ها و سايت سازماني مي توانند در چارچوب تئوريهاي انگيزش براي تيم تحقيق نيز مفيد باشند
جمع بندي:
بدون ترديد تجاري سازي در آموزش عالي كه براساس آن دانشگاهها به منظور كسب مقبوليت در قبال توصيه هاي دولت مبني بر اداره مالي خود ونيز درآمدزايي هرچه بيشتر عملا علم را به عنوان يك خدمت يا محصول دانشگاهي وارد ادبيات بازاريابي كرده است بدون توجه به عوامل تاثيرگذار منابع انساني در جذب نيروي متخصص چه در پذيرش محققين وچه در پذيرش كاركنان دانشگاه كه نقش مهمي در فعاليت تيم توسعه تحقيق دارند ، نمي تواند به اثربخشي تجاري سازي كه همان خريد تحقيق است مفيد واقع شود.
مديريت منابع انساني در دانشگاه براي كمك به تجاري سازي نتايج تحقيق نبايد به داشتن نهاد و ساختاري اجرايي در مديريت مالي براي فروش تحقيقات در غالب تيم توسعه تحقيق اكتفاكند بلكه وظايفي از قبيل ارزيابي پتانسيل فروش نتايج تحقيق ، مطالعه بازار و بازاريابي و ثبت و حفاظت از دارايي هاي فكري (ليسانس دهي) و بطور مشخص كارويژه تيم توسعه تحقيق را كه به وظايفي در زمينه مهارتهاي مديريتي و حقوقي نيازمند است به بيرون از دانشگاه نيز واگذاركند چراكه جمع شدن همه اين مهارتها در مديريت مالي دانشگاه باتوجه به مشكلات موجود در دانشگاههاي ايران امكان پذير نمي باشد.
منابع:
1.گزارش ملي آموزش عالي ايران (1384).انتشارات موسسه پژوهش وبرنامه ريزي آموزش عالي
2.فكور ،بهمن .((شرايط زمينه ساز براي پيشبرد تجاري سازي نتايج تحقيقات در بخش دانشگاهي)).رهيافت.شماره 40. 1386
3.دانايي فرد، حسن ((اقتصاد دانش محور وحفظ تماميت نهادي دانشگاه ))، فصلنامه پژوهش وبرنامه ريزي در آموزش عالي،سال دهم، شماره سوم .1386
4. بلوريان ،محمد .((بازاريابي ومديريت بازار))موسسه مطالعات وپژوهشهاي بازرگاني ،1376
5..برقي ،عيسي و پيدايي ميرمهرداد ،((مديريت منابع انساني در شرايط جهاني ))،تدبير .شماره 196، 1387
6 .قديريان ، عباسعلي و اصيلي ،غلامرضا((.نقش و جايگاه موجود دولت ،دانشگاه وصنعت وترسيم وضع مطلوب براي توسعه ملي )).مجموعه مقالات هفتمين كنگره سراسري همكاريهاي دولت ،دانشگاه وصنعت براي توسعه ملي،آذر1382
7.دهنويه،رضا.اسماعيل زاده ،حميد.مسگرپور،بيتا.((تجاري سازي نتايج تحقيق)).مجموعه مقالات همايش ارتباط صنعت ودانشگاه ،1383
8.محمدي ،محمدرضا.اسماعيل زاده حميد.ابراهيمي پور،حسين.((مديريت مالكيت فكري در ارتباط دانشگاه وصنعت)).مجموعه مقالات همايش ارتباط صنعت ودانشگاه ،1383
9.فكور، بهمن ."بررسي و تدوين راه كارهاي اجرايي انتقال دانش فني هاي كسب شده در سازمان پژوهش ها به صنايع كوچك كشور"،گزارش طرح پژوهشي ، سازمان پژوهش هاي علمي و صنعتي ايران سال 1385.
10.Advisory Council on Science and Technology.” Issues with Respect to Commercializing Canadian University Research.” Project Number 98848, Final Report,(1999).
11.Verheul, I.2003 , “Human resource management “, Small Business Economics, pp.1-13
12.Site of Bogazici University :Bogazici University case study :Improving University Link with the Private Sector ,UR .http://www.boun .edu.tr /research/reporter/cremen.html
13.Web Site of Turkish council of higher Eduacation:URL.http://www.yok.gov.tr/webeng/history.html
14.Association of universities and Colleges of Canada.commercialization of university Research.through
.Turner,john .commercialization of inventions and research15
RESULTS:managing Technical and commercial Developments to optimize outcomes.Wipo Regional seminar on support services For inventors,and Research RESULTS,1998
